Gangenproject

Gangenproject - Willemsstraat 22-110

Gangenproject-Ockeloen-DSC_0566
Onthulling het Gangenproject door Jeanine van Pinxteren, maart 2015. Foto Leo Ockeloen

Het Gangenproject maakt inzichtelijk hoe het kon gebeuren dat eeuwenoude stedenbouwkundige structuren vervielen tot "krotten en sloppen" en hoe in onbewoonbaar verklaarde woningen werd gewoond.

Het Gangenproject is uitgegroeid tot een Lieu de Memoire voor (oud) Jordanezen.  Ook stedenbouwkundigen komen er kijken. Omwonenden die er dagelijks langslopen zeggen steeds weer nieuwe inzichten  te ontdekken door het combineren van de geboden informatie.

Het project werd gerealiseerd door het Jordaanmuseum in samenwerking met stadsdeel Centrum en is te zien in de Willemsstraat tussen de nummers 22 en 110.
Met dit project, dat Mieke Krijger in 2005 bedacht, wordt de aandacht gevestigd op de bijzondere leef- en woon-omstandigheden in de Jordaan. 

Eeuwenlang stonden huisde verreweg de meeste huizen in deze wijk aan gangen, die samen met binnenplaatsjes en aangrenzende panden forten werden genoemd. Generaties lang leefde zo'n 80 procent van de mensen in huizen achter de gevelwand. Eind negentiende, begin twintigste eeuw vervielen de eeuwenoude forten tot krotten en sloppen. Ook aan gangen in de Jordaan werden hogere huizen gebouwd. De gangen waren donker en slecht geventileerd. De armoede was schrijnend.

Gangenproject - fotomontage-heden
Vlnr: Vinkengang, Willemsstraat; Schoenmakersgang, Westerstraat 125 - 137; Wereldsgang, Westerstraat 157 - 159

De Willemsstraat was het centrum van een enclave die onder Amsterdammers weinig aanzien had. Ondanks alle negatieve connotaties bleef deze 'goegemeente' spraakmakend. Hier kwamen zangers als Louis Davids en Eduard Kapper om de contrasten te ervaren in levens die gedijden op de rand van de afgrond. Deze vertolkten ook zij in hun liederen.
Meer dan 10 procent van de gangen die er ooit waren, bestaat nog. Maar het Stadsdeel en Gemeente erkennen deze ensembles van gangen en inpandige huizen niet als onderdeel van het beschermde stadsgezicht. Dit in tegenstelling tot steden als Lübeck waar vergelijkbare  gangen stelsels en aangrenzende panden achter de gevelwanden in tact zijn, bewoond worden en deel uitmaken van de openbare ruimte.

fotomontage gangen - verleden
Vlnr: Schuitenvoerdersgang, Lindengracht 14-22; gang met onbekende naam, gezien vanaf inpandig huis Palmgracht 42; de nog bestaande Oude Vriessengang, Palmstraat 74-76
Foto Erik Veld

Tijdens de Gangenwandelingen worden Het Gangenproject in de Willemsstraat en het Gangennaambordenproject bezocht.

 

U kunt het onderzoek naar gangen en hun namen steunen door een gang te adopteren. Neem dan contact met ons op.